Eftir hrunið vantaði ekki að fólk kvartaði réttilega undan stétt atvinnustjórnmálamanna sem hefði leyft spillingu að grassera og hefði tekið fullan þátt í því að koma landinu í kaldakol. Kröfur um utanþingsstjórn “fagmanna” voru háværar, og að flokkakerfið væri úr sér gengið.
Ríkisstjórnin féll, og kosningum stuttu síðar fengum við hæsta hlutfall nýgræðinga á þingi á sögulegum tíma - og afleiðingin er að landið er stjórnlaust, þrátt fyrir tiltölulega traustan meirihluta þingflokkanna.
Gott og vel, ég er hægra megin í pólitík, skráður í íhaldið, en tiltölulega laus við það að vera múlbundinn. Og ég er ekki þeirrar skoðunar að stjórnarskipti myndu leysa vandamálin eða að allir þeir stjórnmálamenn sem liggja hinumegin séu upp til hópa liðónýtir. Þvert á móti held ég að Steingrímur og fleiri átti sig á hvað þarf að gera, en hafi ekki styrk til að koma málum fram.
Og þá er ég ekkert frekar að tala um Icesave heldur ýmis önnur mál líka.
—–
Ég tók aktívan þátt í stúdentapólitík á sínum tíma, og gott ef ekki nokkra slagi um Heimdall líka. Fylgdist vel með þessu í nokkur ár - og það sem stendur upp úr er ótrúlega mikið af fólki sem á einhverjum tímapunkti sýndi þessu áhuga, tók þátt og hafði á tímabili einhvers konar metnað fyrir stjórnmálum. Langflestir þeirra eiga það sameiginlegt, líkt og ég, að hafa smám saman dregið sig í hlé, margir hætt alveg, aðrir orðnir mjög fjarlægir og halda í besta falli sambandi sambandsins vegna. Aðeins brotabrot endist í þessu og heldur áfram og verður skotsilfur fyrir bloggara og aðra besservissera, skólabókardæmi um manneskjur sem hljóta að hafa frá upphafi verið í ólagi að endast svona lengi í þessu basli í von um stóla í framtíðinni.
Það sem gerist á þessum tíma er að fjöldi fólks með áhuga og meiningar er flokkaður út. Flestir komast að því, hver með sínum hætti, að stjórnmál voru ekki það sem þeir héldu að þau væru. Baráttan harðari, mikið um leiðindi og smákóngaríg, rifrildi um aukaatriði. Að komast eitthvað áfram til að þoka málum hægar í gegn en mann óraði fyrir að væri raunin leiðir á endanum til þess að langflestum finnst þetta einmitt ekki fyrirhafnarinnar virði. Því miður.
En í staðinn fáum við fólk sem kann leikinn. Býr yfir pólitísku raunsæi. Er líklegra til að vita hvað er raunhæft og hefur fengið dýrkeypta og erfiða þjálfun í að sigla gegnum valdabaráttu. Getur lent ágreiningsmálum og kann, í það minnsta í einhverjum tilvikum, að forðast valdabaráttu yfir tittlingaskít. Er tilbúið að semja, og að standa að því loknu við niðurstöðu sem kann að vera fjarri því sem það vill.
—–
Þetta hugarfar og þessi pólitík ýtti áreiðanlega undir Hrunið frekar en hitt. En í dag er skortur á þessu stærsta ógnin við framtíð þjóðarinnar. Mun stærri en Icesave, fyrningarleiðin og fretið undir Eyjafjöllum.
Staðan er í rauninni tiltölulega einföld. Ísland stefnir í greiðsluþrot, og það þarf að rétta kúrsinn af. Það liggur í meginatriðum fyrir hvernig það er hægt, og í meginatriðum gengur það út á það að tryggja erlent fjármagn til að halda hagkerfinu gangandi á sama tíma og við komum böndum á ríkisfjármálin til að geta greitt niður skuldir í framtíðinni. Það er pláss fyrir einhver hugmyndafræðileg blæbrigði á þessari leið, hvort við leggjum meiri áherslu á að hækka skatta eða skera niður, og hvort við förum í ESB eða ekki - en það eru valmöguleikar sem skipta í rauninni engu máli fyrr en það hefur náðst bærileg pólitísk samstaða á þingi og í ríkisstjórn.
—-
En í hverju liggur ósamstaðan. Ætli það sé ekki nærtækast að tína til nýgræðingana á þingi. Ásmundur bændahöfðingi, Lilja Mósesdóttir, (Borgara)Hreyfingin, formaður Framsóknarflokksins og fleiri. Er ekki málið að þessir, og margir fleiri, eru hálfgerðir grænjaxlar í pólitík, og vantar þjálfun og reynslu úr ungliðastarfi - og hefðu líklega sum hver ákveðið tiltölulega fljótt að pólitík væri ekki fyrir þau ef þau hefðu tekið virkan þátt í ungliðapólitík eða öðru pólitísku starfi til margra ára.
Því hvað sem manni finnst um spillingu og getulausa stjórnmálamenn má það ekki gleymast að pólitík er líka fag, og í henni er ekki nóg að básúna skoðanir á torgum. Umræður og lýðræðisleg vinnubrögð og sérfræðiþekking eru góðra gjalda verð - ef það tekst að taka ákvarðnir og koma málum fram fyrir rest. Hvaða gagn væri að utanþingsstjórn sérfræðinga sem allir væru jómfrúr í pólitík og tækist aldrei að fá neitt samþykkt?
Ég er sumsé ekki þeirrar skoðunar forráðamenn þessarar vinstristjórnar viti ekki hvað þurfi að gera og spili á fiðlu að hætti Nerós meðan landið sekkur dýpra. Ætli það sé ekki nær lagi að atvinnustjórnmálamennirnir skammist sín fyrir að vera það á sama tíma og hávær hópur heimtar fleiri reynslulausa grænjaxla til að gulltryggja það við verðum enn að rífast um Icesave þegar næsta hrun ríður yfir.