Páll Ásgeir er tvímælalaust fyrirmyndarbloggari og einn af mínum uppáhalds hér á Eyjunni. Mætti blogga oftar (en það kemur nú kannski úr hörðustu átt).

Ég hef reyndar aldrei verið sammála honum, nema í besta falli að einhverju leyti. Aftur á móti rökstyður hann allt sem hann segir vel, og þó hann sé afdráttarlaus og skrifi um mál sem brenni heitt á honum er þetta stóryrðalaust.

Í gær spyr hann hvort bændur vilji fórna Þórsmörk.  Málið snýst um að Eyfellingar hyggjast nú aftur reka upp fé til beitar á Almenningum, sem er þjóðlenda upp af Þórsmörk, og afréttur frá fornu fari. Undanfarin ár hefur svæðið verið friðuð vegna beitarálags, og skógræktargirðingin sem var milli Þórsmerkur og Almenninga var fjarlægð fyrir nokkru.

Það góða við blogg Páls er að hann er með allar staðreyndir á hreinu, og virðist reyndar gera sér far um að svara fyrirfram mörgum fyrirsjáanlegum mótbárum. Þannig er ljóst af blogginu hans að:

• Uppreksturinn er fullkomlega löglegur.
• Á svæðinu eru a.m.k. 75 hektarar af grónu landi sem þolir beit vel
• Ekkert er því til fyrirstöðu að girða landið af á ný, nema fjármunir.

Það er nokkuð ljóst að spurning í fyrirsögn Páls gengur nokkuð langt - það dettur held ég engum í hug að bændur á svæðinu vilji fórna Þórsmörk, og það er erfitt að áfellast bændur fyrir að vilja nýta sér rétt sem er í sjálfu sér ótvíræður - sumarbeitarlönd eru eitt stærsta hagsmunamál sauðfjárbænda, og de facto peningaleg verðmæti. Það er varla lykilatriði í málinu að einhverjir eða flestir upprekstrarmanna séu ekki sauðfjárbændur í fullu starfi (enda fáir sauðfjárbændur sem ekki starfa við eitthvað annað í dag).

Það er vel skiljanlegt að náttúruverndarsinnar og útivistarfólk vilji losna við að sauðfé fari aftur á beit á landi sem var friðað - þó trúlega hafi friðunin alltaf átt að vera tímabundin. Er samt ekki óþarfi að saka bændur um vafasamt siðferði?

Það er tiltölulega lítið mál að girða þarna á milli. Fyrir bændur eru þetta fjárhagslegir hagsmunir að nýta afréttinn. Það er líka siðferðislega hæpið að krefjast þess að þeir séu sviptir afrétti um ókomna framtíð án þess að bætur komi fyrir, eða að þeim sé tryggt nýtt beitarland.

Og þó uppreksturinn hafi verið ákveðinn fyrir gosið, þá er nokkuð augljóst að þörfin fyrir beitarlandið er mun meira eftir að það hófst, og verðmæti þess fyrir bændurna því meiri. Það er eiginlega helvíti hart að á sama tíma og þeir horfi upp á gosið í fullkominni óvissu um framtíðina sé gerð krafa um það þeir afsali sér fornum beitarrétti, og það bótalaust, en séu annars þjóðníðingar.

Birt 5.7.2010 - 03:41 | Ómálefnalegheit |